dinsdag 23 mei 2017

Dat is niet oké volgens de Auteurswet

In mijn vorige blogpost uitte ik mijn onvrede over 'Mark van Marktplaats', de belichaming van al die types die duizenden e-books te koop aanbieden op een cd of dvd. Per boek betaal je als 'gelukkige koper' een eurootje of soms 75 cent. Wil je tien boeken of meer? Dan betaal je 7,50 euro.

Dat is niet oké, zoals ik al duidelijk maakte in mijn open brief aan Mark. Want de kans is heel groot - nee, ik durf wel te stellen dat ik het zeker weet - dat die e-books van Mark op niet geheel legale wijze op zijn harde schijf zijn beland. En dat Mark niet zijn eigen e-book aan maar 1 klant verkoopt. Wat Mark doet, dat mag niet. En ik zal hieronder proberen duidelijk te maken waarom niet.

Die uitleg is nodig, helaas, omdat er toch nog altijd mensen beweren dat je 'gewoon e-books mag downloaden en verkopen'. Zelfs enkele verkoopsites, zoals het Belgische 2ehands.be, maar ook ons eigen Marktplaats bij monde van medewerker 'Sofie', blijven beweren dat er niets mis is met de handelswijze van Mark. Zie onderstaande afbeelding naar aanleiding van een melding van misbruik die Hebban-hoofdredacteur Sander Verheijen stuurde aan Marktplaats.


Voor Sofie en voor iedereen die het ook niet zeker weet, hier mijn poging om wat duidelijkheid te scheppen en een antwoord te geven op de vraag: 'Is Mark onrechtmatig bezig?'
Heb je geen zin om verder te lezen, dan verklap ik je hier het antwoord. In de wereld van Sofie is alles misschien rozengeur en maneschijn, maar in de werkelijke wereld wordt het tijd dat Mark wordt aangepakt vanwege het schenden van in ieder geval de Auteurswet.

Mag je 'tweedehands' e-books verkopen, net zoals je dat mag doen met een papieren boek?
Ja, dat mag. Het is alleen een beetje omslachtig om dat voor elkaar te krijgen, wil je het 'juridisch correct' doen. Want je mag het e-book niet dupliceren (vermenigvuldigen/kopiëren) en dat doe je al heel, heel snel. 

Wil je op nette, correcte wijze een e-book verkopen, dan komt het er op neer dat je je e-reader, tablet, telefoon of account van bijvoorbeeld Kobo of Amazon erbij moet leveren. Want op die manier verkoop je zuiver en alleen jouw exemplaar, zonder dat je er een exemplaar bij maakt door te kopiëren.

Wat 'Mark van Marktplaats' doet, is het veelvuldig kopiëren en verspreiden (verkopen) van auteursrechtelijk beschermde werken. Dat klinkt juridisch, en dat is het ook. Mark heeft op de een of andere manier duizenden e-books op zijn harde schijf staan, waarvan hij er waarschijnlijk zelf niet een van heeft gelezen, en daar probeert hij een centje aan te verdienen. Door niet een keer, niet twee keer maar weet ik veel hoe vaak, die e-books van zijn harde schijf naar een cd'tje of dvd'tje te branden. En elke keer dat hij dit doet, komt er een nieuwe versie van het boek in omloop. Een versie waar de auteur, de rechthebbende dus, geen cent van ziet. En daarmee wordt gedupeerd.

Nu kun je misschien van de goedheid van de mens uitgaan en denken dat Mark netjes die e-books allemaal koopt via de 'gewone' distributiekanalen (denk Bol, Amazon, Kobo, Google Play, iTunes etc. etc.) en die dan weer, samen met de gehele harde schijf waar hij ze op heeft gedownload, doorverkoopt aan een nieuwe klant. 

Als Mark dat zou doen, dan is hij of filantroop, of een heel heel slechte zakenman... 

Dus nee, laten we ervan uitgaan dat Mark dat niet doet op deze wijze. En dat Mark dus lekker de Auteurswet aan het schenden is door zonder toestemming kopieën de wereld in te helpen en die voor eigen gewin te verkopen.

Een vergelijking met het papieren boek schept misschien wat overzicht. Mark is de hele dag te vinden in de lokale boekhandel, waar hij druk bezig is alle papieren bestsellers onder het aanwezige kopieerapparaat te halen. Met stapels en stapels kopieen, maar zonder daadwerkelijk gekocht boek, stapt hij na een lange dag, de winkel uit. Thuis aangekomen maakt hij met een van zijn vele aliassen een nieuwe advertentie aan op een verkoopsite, alwaar hij die duizenden boeken (kopieën) te koop aanbiedt. Je kunt een boek voor een euro kopen, of tien voor 7,50. 

Te bizar voor woorden? 
Nou, het verkopen van e-books komt eigenlijk op hetzelfde neer. Alleen heeft Mark in de 'papieren wereld' tenminste nog zijn best moeten doen en wat bloed, zweet en tranen moeten leveren om dit voor elkaar te krijgen. In de digitale wereld is een druk op een knop voldoende en kan hij vervolgens in zijn leren stoel weer achterover hangen.


Stichting Brein, die de belangen van onder andere auteurs behartigt in de strijd tegen het verkopen van e-books, legt het op hun site nog eens uit. Met verwijzing naar de nodige jurisprudentie en uitspraken. Zij pakken verkopers zoals Mark juridisch aan. Op zeer korte termijn gaat Stichting Brein met Marktplaats om de tafel om tot een structurele oplossing te komen tegen verkopers zoals 'Mark'.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten